Jedna od ključnih ličnosti kubanske revolucije i simbol otpora i bunta Ernesto Gevara de la Serna ubijen je na današnji dan 1967. godine, prenosi CdM.

Njegov lik, kao borca za oslobođenje i žrtve imperijalizma, i danas predstavlja jedan od glavnih simbola i ikona društvene i političke revolucije širom svijeta.

Ovaj revolucionar poznatiji kao Če Gevara ili samo Če rođen je 14. juna 1928. u mestu Rosario, u Argentini. Bio je marksistički revolucionar, kubanski gerilski vođa i teoretičar, ljekar, diplomata i pisac.

Njegova porodica bila je špansko – irskog porijekla. Kao srednjoškolac putovao je biciklom po Argentini, a kasnije je sa prijateljem motorom obišao gotovo čitavu Južnu Ameriku. To je dalje opredijelilo njegov revolucionarni put. Siromaštvo i patnja koje je video na proputovanju, uticali su na njega da napusti udobnost života u visokoj srednjoj klasi i doktorski poziv i postane borac za jednaka prava svih potlačenih.

“Iznad svega, budi u stanju da duboko osjećaš nepravdu počinjenu bilo gdje i prema bilo kome na svijetu”, govorio je Gevara.

Predstavljao je jednu od ključnih ličnosti u revoluciji Fidela Kastra na Kubi (1956–1959), kao član pokreta „26. jul“.
Poslije pobede revolucije, nekoliko godina je bio aktivan u promociji revolucije društva, putujući po svetu kao diplomata Kube, a zatim se lično angažovao u pokretima za oslobođenje od diktatorskih režima putem gerilske borbe, najprije u Kongu, za vreme vladavine Moiza Čombea, a potom u Boliviji.

Zajedničkim djelovanjem CIA i bolivijske vojske, Če je uhvaćen 8. oktobra 1967. godine nakon kratkog vatrenog okršaja, a sjutradan je i ubijen.

“Znam da ste došli da me ubijete. Pucajte, kukavice. Ubićete samo čovjeka”, navodno su posljednje reči El Komadantea.

Zanimljivo je da su agenti CIA fotografisali tijelo ubijenog revolucionara sa otvorenim očima, ne bi li ga na neki način “ponizili”. Te fotografije su obišle svijet izazvavši neočekivane reakcije. Neki su ih tumačili kao dokaz da je El Komadante živ, dok su ga drugi, paradoksalno, poredili sa Hristom.

Gevarino tijelo je sahranjeno u neobilježenom grobu, a šake su mu odsječene, stavljene u formaldehid, pa poslate u Buenos Ajres radi identifikacije otisaka prstiju.

ce-gevara-2

Krajem 1995. godine, penzionisani bolivijski general Mario Vargas ispričao je Džonu Liju Andersonu, autoru knjige „Če Gevara: Revolucionarni život“, da je Gevara sahranjen kod stare aerodromske piste u Valje Grandeu. Međunarodni tim istraživača je kopao na toj lokaciji preko godinu dana, da bi 1997. godine našao ostatke sedam tijela u dvije masovne grobnice, uključujući jedno bez šaka. Pronađeni ostaci za koje se smatra da su Čeovi, sahranjeni su uz vojne počasti u posebno izgrađenom mauzoleju u kubanskom gradu Santa Klara, gdje je Če svojevremeno vodio svoje trupe u kubanskoj revoluciji.

I nekoliko desetina godina nakon Čeove smrti, njegov život i zaostavština ostaju inspiracija za mnoge.
Časopis Time ga je proglasio jednim od 20 najvećih svjetskih ikona i heroja u okviru 100 najuticajnijih ljudi svijeta 20. vijeka, a čuvenu fotografiju Gevare, koju je načinio Alberto „Korda“ Dijaz, Akademija umjetnosti u Merilendu proglasila je „najpoznatijom fotografijom na svetu i simbolom 20. vijeka“.

Nelson Mandela ga je smatrao „inspiracijom za svakog čovjeka koji voli slobodu“, a Žan-Pol Sartr ga je opisao kao “čovjeka koji je živio svoje riječi i govorio svoja djela”.

“Mogao bih pisati hiljadu godina na milion strana o Če Gevari”, govorio je kolumbijski pisac Gabrijel Garsija Markes.

U Boliviji, naročito u oblasti u kojoj je ubijen, Če Gevara ima status sveca, dok se na Kubi Če Gevara smatra jednim od najvećih narodnih heroja. S druge strane, njegovi protivnici ga nazivaju promoterom propale ideologije i svirepim ubicom.

Grafike njegovog lika štampane su na mnogim odjevnim i drugim predmetima, poput majica, zastava, šalova, šolja, tetovaža i bikinija. Ironično, ovakva masovna prodaja doprinosi upravo potrošačkom sistemu koje je on sam prezirao.

Njegov lik ukrašava i novčanike, šolje za kafu, bejzbol kape, torbe iz butika, priveske, kutije s biljnim čajevima i, naravno, majice. Svuda vidimo čuvenu sliku revolucionara sa beretkom na glavi, koja je i nakon 49 godina od smrti, i dalje logo revolucionarne (ili kapitalističke?) šik mode.

Z.G.