Mladi Nikšića

Zagađenje vazduha ostaje najvažniji faktor negativnog uticaja životne sredine na zdravlje odgovoran za prijevremeno umiranje 600.000 ljudi svake godine u evropskom regionu, prenosi CDM.

Ovi podaci Svjetske zdravstvene organizacije jedan su od razloga što je poboljšanje kvaliteta vazduha navedeno kao prioritetno područje djelovanja prepoznato i na ljetos održanoj Ministarskoj konferenciji visokog nivoa Evropskog procesa za životnu sredinu i zdravlje na kojoj su učestvovali i predstavnici nadležnih ministarstava iz Crne Gore, koja je članica ovoga procesa.

Prema riječima Borka Bajića iz Instituta za javno zdravlje, kvalitet vazduha jedan je od najvažnijih faktora rizika životne sredine i kod nas, a poboljšanje stanja treba da se odvija kroz smjernice Svjetske zdravstvene organizacije.

“Ocjena kvaliteta vazduha koju nacionalni organi u Crnoj Gori redovno sprovode pokazuje da koncentracija zagađenja vazduha, naročito praškastih čestica, u Podgorici i Pljevljima redovno prelazi zakonom dozvoljene vrijednosti”, ističe Bajić.

On podsjeća na podatke prema kojima skoro šest odsto svih smrtnih slučajeva u Podgorici, 12 odsto u Nikšiću i 22 procenta u Pljevljima se mogu pripisati postojećem zagađenju vazduha.

Više od polovine ovih efekata u sva tri grada su povezani sa veoma povišenim nivoom zagađenja u zimskom periodu, koje se javlja zbog korišćenja čvrstih goriva za potrebe grijanja navodi Bajić.

Podaci su dobijeni na osnovu metodologije SZO od koje je zatraženo da pomogne u evaluaciji i kvantifikaciji uticaja zagađenja u Crnoj Gori, naročito u Podgorici, Pljevljima i Nikšiću.

“U aprilu 2016. godine u Podgorici predstavljeni su rezultati studije procjene uticaja zagađenja vazduha nazdravlje stanovnika u tri crnogorska grada: Nikšiću, Pljevljima i Podgorici. Studija je sprovedena u okviru Dvogodišnjeg sporazuma o saradnji između Ministarstva zdravlja Republike Crne Gore i Svjetske zdravstvene organizacije, a uradili su je stručnjaci Evropskog centra za životnu sredinu i zdravlje koji pripada Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji”, kazao je on.

Dodaje da je Studija sprovedena uz podršku Ministarstva zdravlja Crne Gore i Ministarstva održivog razvoja i turizma Crne Gore.

Za istraživanje su pored stručnjaka Svjetske zdravstvene organizacije bili zaduženi predstavnici Instituta za javno zdravlje i Centra za ekotoksikološka istraživanja koji su obezbijedili potrebne podatke i pomogli u razumijevanju i pribavljanju dodatnih informacija iz svoje nadležnosti.

“Kako bi se što bolje sagledala situacija na terenu važne informacije su prikupljene i od predstavnika Ministarstva zdravlja, Ministarstva održivog razvoja i turizma, Agencije za zaštitu životne sredine, predsjednika opština u Pljevljima i Nikšiću, UNDP i nekoliko nevladinih organizacija. Sama studija se temelji na proceni uticaja zagađenja vazduha na zdravlje, bazirano na podacima praćenja kvaliteta vazduha koji se obavljaju u ove tri opštine a korišćeni su i podaci iz zdravstvene statistike. Dugotrajno izlaganje suspendovanim česticama prečnika ispod 2.5 mikrona čije koncentracije prelaze vrijednosti preporučene od strane Svjetske zdravstvene organizacije ima negativan uticaj po zdravlje, uključujući i povećanje opšte smrtnosti”, ističe Bajić.