Zanimljivost: Cetinjska štamparija Obod

Četrdesetak godina nakon što je na svojoj presi u Mainzu njemački štampar Johan Gutenberg štampao prvu knjigu u svijetu, u maloj Crnoj Gori, na brdu Obod kod Rijeke Crnojevića i na Cetinju svijet je ugledala 01. januara 1494 godine prva pečaćena knjiga na slovenskom jeziku. Oktoih prvoglasnik, u štampariji koju je gospodar i vladar Crne Gore Ivan Crnojević donio iz Venecije i u svoju otadžbinu zasnovao, kao moćno oružje duhovnosti i kulture.
Koristeći se štampom kao nosiocem razvoja Crnojevići su svoju državu uvrstili u zajednicu onih najprosvećenijih država i tako svoju kulturu stavili u prve redove evropskih država.
Osnivanjem štamparije formira se i unaprijeđuje jedna kulturna tradicija kojom bi se mogli podičiti i mnogo veći narodi nego što je crnogorski. Ta tradicija predstavlja još jednu nit u crnogorskom narodu koja se proteže još od dukljanskog doba, pa preko Crnojevića do Petrovića i Njegoševe štamparije do savremenog doba.
Sve ove knjige štampao je Jeromonah Makarije, izuzetna ličnost, koji je bio ne samo vješt i talentovan štampar, već i darovit i uman mislilac i bogoslov, i koji je kao takav ostavio dubok trag u crnogorskoj kulturi.
Pred turskom najezdom, Đurađ Crnojević je morao napustiti Crnu Goru, a njegovim odlaskom prestalo je i štampanje knjiga u Crnoj Gori. Međutim, tradiciju crnogorskog štamparstva nastavili su naši ljudi u drugim krajevima.
Tako da Venecija postaje stjetište mnogih štampara sa naših prostora, među kojima i štampar i vojvoda Božidar Vuković-Podgoričan koji osniva štampariju 1519 godine, a kontinuitet ćiriličnog štamparstva u Veneciji nastavlja Božidarev sin Vićenco sredinom šesnaestog vijeka.
Međutim štamparstvo u Crnoj Gori u pravom smislu te riječi nastavlja se kada vladika Petar II Petrović Njegoš kupuje u Sankt-Petersburgu štampariju, koja je početkom 1834 godine stigla u Crnu Goru i tako je Cetinje nakon 340 godina ponovo dobilo svoju štampariju, a Njegoševa štamparija je odigrala značajnu ulogu u kulturno prosvetiteljskom životu Crne Gore, kao nasljednica svoje čuvene prethodnice s kraja petnaestog vijeka.
Samo nakon dvadesetak godina rada, vladičina štamparija je žrtvovana za slobodu Crne Gore. Naime, prilikom napada Omer-paše Latasa an Crnu Goru 1852 godine, crnogorski gospodar, knjaz Danilo Petrović je u nedostatku municije naredio da se slova Njegoševe štamparije pretope i od njih naprave meci, rekavši da “ako bude Crne Gore – biće i štamparije”. Riječ je održao, obnovio je i tehnički obogatio štampariju od 1858-1860 godine.
Od tada pa do današnjih dana, štamparija Obod nastavlja kontinuirani rad i danas predstavlja stabilnu kompaniju, tehnički dobro opremljenu, kadrovski i organizaciono odlično osposobljenu, što je doprinjelo njenom značajnom usponu i mjestu u vrhu štamparija na ovim prostorima.
Štamparija Obod zauzima vodeće mjesto u štamparstvu na prostoru Crne Gore i regiona. U svom širokom asortimanu pruža uslugu svih vidova offset štampe, svojim kvalitetom i savremenim dizajnerskim i drugim rešenjima, nudi korisnicima svojih usluga najbolje opremanje zahtijevnih oblika štampe, visokokvalitetnih monografija, časopisa i ostalih vrsta knjiga. Praćenjem najsavremenijih trendova iz oblasti štamparske industrije garantuje Obodu da i ubuduće bude u samom vrhu štamparstva.
Najstarija štampana knjiga iz ove Štamparije je ona iz 1493 godine na kojoj nije naznačeno mjesto „pečatanja”, ali se pretpostavlja da je štamparija bila na brdu Obodu iznad Rijeke Crnojevića „jednoj predstraži Cetinja, Ivanom Crnojevićem sagrađenom”.

Izvor: stamparijaobod.com