mladi niksica

Pravoslavna Nova godina prema julijanskom kalendaru, obilježava se 13. januara, odnosno, 14. januar označava njen početak. Ovaj kalendar, osim Srpske pravoslavne crkve, poštuju i Ruska pravoslavna crkva, Jerusalimska patrijaršija, monasi sa Svete gore, Gruzijska pravoslavna crkva, Bugarska pravoslavna crkva i starokalendarci u Grčkoj.

Dan Obrezanja Gospoda Isusa Hrista slavi se 1. januara po Julijanskom kalendaru, odnosno 14. januara po Gregorijanskom kalendaru, i jedan je od Gospodnjih praznika kojim je objašnjena suština hrišćanske vjere i stradanja Hristovog.

Ovim činom, kako kaže Sveto pismo, Isus Hristos preuzeo je na sebe grijehe ljudskog roda, a čin obrezanja se smatra znakom očišćenja od praroditeljskog grijeha.

Prema zapisu vladike Nikolaja Velimirovića, “Hristos je na sebe primio ljudsko tijelo… i podnio bol za grijeh određen”.

U svim pravoslavnim hramovima sjutra će biti služena liturgija Svetog Vasilija Velikog čiji pomen crkva, takođe, slavi prvog dana Nove godine.

Na današnji dan u pojedinim hramovima biće obavljeno bogosluženje, uz paljenje ostataka badnjaka, a u očekivanju dolaska Božić Bate sa poklonima za djecu.

U nekim krajevima ovog dana su ponavljani običaji vezani za Badnji dan i Božić.

Sa radošću se iščekivao polažajnik i badnjak unosio u kuću. Lomila se vasilica – kolač sličan česnici, u kojem su skrivani novčić i druga znamenja kao simboli blagostanja, zdravlja i napretka.

Na taj dan u Hercegovini su spaljivali ostatke badnjaka, a u Vojvodini palili vatre na raskršćima. Svjetlost i vatra trebalo je da donesu radost i očiste od grijehova.

Inače po nekim običajima pravoslavna nova godina se dočekuje 13. januara, kod kuće uz porodicu i bogatu trpezu, gdje je glavno jelo – pečeno prase.

S obzirom na to da se ovaj praznik smatra i završetkom božićnih svetkovina, mnogi običaji i obredi su slični onima koji se poštuju kada se proslavlja rođenje Hristovo.

Tako se, na primjer, spaljuju ostaci badnjaka, a u nekim krajevima se mijesi obredni hljeb ili Vasilica. Postoji nekoliko različitih recepata, ali su u osnovi to klasične pogače u koje se dodaje sir – da bi godina bila bogata, i premazuju se medom – da bi nam život bio sladak.