U Gradskoj kući upriličeno je predavanje prof. Dr Aleksandre Nikčević Batrićević

U Gradskoj kući, u organizaciji JU Narodna biblioteka ,,Njegoš” Nikšić upriličeno je predavanje prof. dr Aleksandre Nikčević Batrićević posvećeno savremenim ženskim književnim glasovima, a u fokusu ženske poetike najprije je predstavljena konfesionalna poezija En Sekston (Anne Sexton) i Silvije Plat (Sylvia Plath) čije je pjesništvo čvrsto utemeljeno u kanonu američke poezije. Imajući u vidu interesovanje za savremene američke, irske i škotske glasove, prof. dr Aleksandra Nikčević Batrićević je uputila prisutne na značaj prevođenja i sponu u sagledavanju estetike u analizi ženskih književnih glasova: ,, Moj magistarski rad bio je o Ficdžeraldu (F. S. Fitzegarld), a doktorat o Melvilu (H. Melville), jer se tada malo ko bavio onim što je moja istinska ljubav i čemu sam se nakon doktorata vratila, a to je najprije poezija, a zatim oni glasovi u književnosti koji su marginalizovani, jer mi je drago kada kroz prevod, kroz tekst, kroz ovakvu priču mogu da ljudima približim nešto što inače ne bi otkrili, pa otud i večeras priča o dvije američke pjesnikinje, uz fokus na njihovu autopoetiku. Poeziju je teško prevoditi i analizirati, ali je fascinantno pratiti kako se vremenom mijenjao pristup čitanju poezije ove dvije pjesnikinje, čija su djela doprla do čitalaca i sve više se prevode, a takođe i doprinijela da danas imamo veliki broj pjesnikinja koje se bave tom vrstom pisanja, koju ja nikad ne zovem „ženskim pismom“ jer je to termin koji se koristi na pogrešan način”. Govorivši o pjesnikinjama, uz ‘mit Amhersta’ Emili Dikinson (Emily Dickinson) koji su uzor i model brojnim sljedbenicama koje stvaraju u 21. vijeku, prof. dr Aleksandra Nikčević Batrićević, je objasnila izraz ‘konfesionalna poezija’ koju je prvo upotrijebio kritičar Rozental (M. L. Rosenthal) u recenziji knjige Roberta Louvela (Robert Lowell), a potom naglasila studiju profesorice Džo Džil ( Joe Gill) koja je, kako je u tekstu naznačeno ‘mnogo više od apoteoze o konfesionalizmu’: ,,Profesorica sa univerziteta u britanskom Egziteru, Džo Džil, je 2007. godine objavila knjigu o pjesnikinji o kojoj ću najprije govoriti. Knjiga nosi naslov „Konfesionalna poetika En Sekston“ i nudi potpuno nove uvide u poeziju autorke kojom se bavi”. Kako nadalje navodi ona je ,, mapirala nešto što bih ja nazvala inoviranim kritičkim diskursom, baveći se razvojem i prodorom konfesionalizma, i promjenama do kojih je vremenom došlo u čitanju i shvatanju poezije En Sekston. Mogu slobodno reći da se radi o prevazilaženju dotadašnjih pjesničkih okvira, što je posebno zanimljivo sa aspekta društveno-istorijskog konteksta, odnosno tada preovladavajućeg skepticizma prema raznim aspektima književnih tekstova. Eto u takvom vremenu pojavljuje se grupa pjesnika koja iskazuje potrebu za originalnim temama, a upravo ova grupa pjesnika konfesionalista to čini na nesvakidašnji način, gdje moramo istaći značaj imena poput rodonačelnika konfesionalizma Roberta Louela ili subverzivnih i zbog toga proganjanih Alena Ginzberga (Allen Ginsberg) i Artura Milera (Arthur Miller)”. Poezija En Sekston protkana je uplivom ,,autobiografskih elemenata”, ali i ,,potragom za originalnim temama i sintezom subjektivne i objektivne neposrednosti na suštinu pjesničkog jezika” ukazuje profesorica Nikčević Batrićević i objašnjava da je En Sekston, ,,pripadala grupi konfesionalnih pjesnika” (Plat, Robert Louvela, Snoudrgras), ali da ,,nije voljela taj termin jer je sebe nazivala pripovjedačicom”. Ipak, ističe Nikčević Batrićević, ona je ,,svojom poezijom dovela u pitanje androcentričnost književnosti svoga vremena, a to je vrijeme 60-tih i 70-tih godina prošlog vijeka na taj način otvorivši brojnim svojim savremenicama nove vidike i nove mogućnosti da aktivističkom poezijom dokažu spremnost da mijenjaju svijet u kome su živjele, baš kao što je Alen Ginzberg istinski vjerovao da poezija može promijeniti svijet, i sa tim ciljem praktično osnovao hipi pokret”. Upoznavajući prisutne o kompleksnom životu, te iskustvu u eri hladnoratovske kulture ‘obuzdavanja’ i intenzivnih pravnih rasprava o privatnosti, Nikčević Batrićević ističe revolucionarnost u pjesničkom stilu, temi i zonama kroz koje su protkani njihovi privatni životi. U njenoj programskoj pjesmi „Her Kind“, ključna je, ,,identifikacija En Sekston sa novoengleskom vješticom, sa aspekta društvenih izgnanica, a kroz indirektne subverzivne poruke”, navodi profesorica Nikčević Batrićević uz napomenu da je ,,jasno, onda, zašto je, pored brojnih nagrada koje je dobijala, En Sekston nailazila i na tzv. kritičarski prezir, nepriznavanje i marginalizaciju”. Nikšićka publika je bila u prilici da čuje pjesmu ,,Her kind” u originalu, to jest snimak na kojem čita sama autorka, a potom i prevod pjesme Marka Vešovića. U žarištu interesa izdvaja i poetiku Silvije Plat i autobiografski karakter njene poezije u kojoj su isprepletani pjesnički izrazi i život, te zadivljujuća i neposredna snaga i osjećaj za jezik, metaforu i sažete tematske obrasce u kojima ruši barijere tradicionalnog i bori se sa ograničenjima u svijetu nejednakosti. Veče je upotpunjeno čitanjem pjesama iz zbirke ,,Arijel” u kojoj je pjesnikinja ispisala svoje literarno zavještanje. Događaj koji je organizovala JU Narodna biblioteka ,,Njegoš” Nikšić u okviru aprilskog repertoara Nikšićka kulturna scena moderirala je Jelena Maljukanović.