Knjiga Petera Handkea “Golmanov strah od penala” prvi put je objavljena davne 1970. godine, a predstavlja jedno od njegovih najreprezentativnijih djela.

 

Golmanov strah od penala knjiga je u kojoj Handke majstorski opisuje očaj pojedinca, njegovu izgubljenost u savremenom svijetu, depresiju i jezu hladnoratovske Evrope i malograđanske austrijske provincije. Sve nijanse straha pred samim sobom i svojom okolinom razotkrivaju se pred čitaocem kroz Handkeov osebujan stil.

 

Bivši golman Bloh, koji je sada zaposlen kao monter na jednom gradilištu, jednog dana stiče pogrešan utisak da je otpušten jer „u trenutku njegovog pojavljivanja na vratima barake u kojoj su se radnici upravo nalazili niko sem nadzornika nije podigao pogled sa užine“. On zatim besciljno luta ulicama Beča; odlazi u Prater, kafane i bioskop; provodi noć sa bioskopskom blagajnicom, ubija je i bježi u mjesto na granici sa Italijom, gdje provodi dane u dokolici, opijajući se i flertujući sa starom poznanicom, vlasnicom gostionice. O policijskoj istrazi se obavještava iz novina. A onda se, na fudbalskom terenu, priča jednostavno završava.

 

Ovo nije krimi roman. Handkeov golman ne bježi od ruke zakona već živi u strahu od svijeta čija se konstrukcija oko njega postepeno urušava. Sve što mu je do tada bilo poznato gubi smisao i postaje strano. Ukratko, njegova stvarnost poprima karakteristike noćne more.

 

Monter Bloh, iza čijeg zanimanja stoji sasvim jasna metafora (jer ništa mu više ne djeluje prirodno, već kao da je samo za njega vještački stvoreno, „montirano“), obitava u svijetu u kome su se slike i predmeti transformisali u riječi – prvo u aluzije i igre riječima, a zatim i u zapovijesti i zabrane. Sve što vidi oko sebe djeluje mu neobično upadljivo. Prizori koji ga okružuju nisu prirodni, već kao da su načinjeni za njega lično. Oni imaju nekakvu namjenu. Kada ih vidi, bukvalno mu skaču u oči. Kao uzvičnici. Kao naređenja. „I zašto su keksi na drvenom tanjiru u obliku ribe? Šta mu to govore? Da bi trebalo da ‘ćuti kao riba’?“

 

Nobelova nagrada za književnost dodjeljena je Peteru Handkeu 2019. godine „zbog uticajnog rada koji sa lingvističkom genijalnošću istražuje periferiju i posebnost ljudskog postojanja.“