Nikšićani traže četiri miliona eura
Od komšija iz Bosne i Hercegovine, Opština Nikšić potražuje četiri miliona evra duga po osnovu koncesija za vode Bilećkog jezera (33 kvadratna kilometra) koje se jednim delom (17,2 odsto) prelivaju na njihovoj teritoriji. Sporazum Podgorice i Sarajeva o izmirenju dugovanja koja datiraju još od 1992. godine, potpisan je 2003. ali do danas je ostao “mrtvo slovo na papiru”, pišu Večernje Novosti.
Ovih dana gradonačelnik Nikšića Veselin Grbović ponovo je pokrenuo pitanje naplate koje nikako da se riješi. Po dokumentu iz 2003. hidroelektrana “Trebišnjica” godišnje u nikšićku opštinsku kasu treba da uplaćuje oko 300.000 evra.
,,Ako se ne dogovorimo, dug ćemo naplatiti međunarodnom arbitražom”, nagovjestio je Grbović.
Spor oko Bilećkog jezera između Republike Srpske i Crne Gore traje još iz vremena zajedničke države i puštanja u rad hidroelektrane “Grnčarevo” 1967. godine, koja je podignuta na crnogorskoj (nikšićkoj) teritoriji, potapanjem dijela gdje je stvoreno Bilećko jezero. Pozivajući se na međunarodno pravo Crnogorci imaju pravo na kompenzaciju, što podrazumjeva učešće u proizvedenoj električnoj energiji, srazmjerno količini vode kojom se Bilećko jezero puni s njene teritorije. Uz to, slijede i naknade koje se plaćaju po tom osnovu u obje države.
Problem je aktuelizovan i u crnogorskom parlamentu, pa je tako Nikola Vujović iz Ministarstva ekonomije kazao da je rešavanje ovog problema postalo prioritet.
,,Najverovatnije zbog kompleksnosti rada organa uprave Vlade Bosne i Hercegovine, povratni odgovor još nijsmo dobili. U dogovorima sa bosanskohercegovačkim zvaničnicima priznat je dug od četiri miliona evra. Činjenica je Crna Gora i BiH nisu uspjele od 1968. godine postići cjeloviti sporazum u ovom dijelu navodi nas na zaključak da i pored svih prednosti sporazumnog rešenja ne treba zatvarati mogućnost da se ovo pitanje riješi u postupku pred međunarodnim nadležnim institucijama kroz postupak arbitraže ili sudskog rešenja pred međunarodnim sudom”, naveo je Vujović.
Prije nekoliko godina bilo je najavljeno da će Crna Gora i BiH isplatiti naknade mještanima čija su imanja prije pola vijeka završila na dnu Bilećkog jezera, što je regulisano i međudržavnim sporazumom, ali ni od toga nema ništa.
Drugo na balkanu
Bilećko jezero je po površini drugo po veličini na Balkanu, posle Skadarskog. Najveća dubina je 104 metra i smješteno je na 400 metara nadmorske visine. Podizanjem vode potopljeno je zemljište sela Pamuk, Orah, Čepelica, Zadublje i Miruše.
Papiri
Jezero je “potopilo” život na međi dveju država, pa je upravo to bio razlog da se iz crnogorskog pojasa iseli oko 60 domaćinstava. ,,Imamo sve papire koji potvrđuju vlasništvo nad imovinom koju je progutalo jezero”, pričaju mještani. Na dnu jezera ostali su imanja, kuće, pravoslavne crkve i manastiri, stari most, mlinovi i neistražena arheološka nalazišta.
