„Ljubavne poze istorije“ večeras na sceni Nikšićkog pozorišta

Makedonski Teatar „Vojdan Černodrinski“ iz Prilepa predstaviće se na XV „Merđunarodnom festivalu glumca Nikšić 2018“, večeras (četvrtak, 29.novembar, u 20 sati) sa predstavom „Ljubavne poze istorije“. Komad je rađen po tekstu Gorana Stefanovskog, u režiji Nataše Poplavske. Dramaturškinja je Lidija Mitoska Gjorgievska.
Kostimografiju za ovu neobičnu priču, koja govori o strahotama rata i ljubavi kao jedinom spasu iz te turobne i teške pojave u svakom društvu, uradila je Roza Trajčeska Ristovska. Scenograf je Emil Petrov, a muziku potpisuje Gorazd Čapovski. Uloge tumače: Dimitar Gjorgievski, Daniela Ivanoska, Igor Trpčeski, Jasmina Micovska Stankoska, Dimitar Crcoroski, Angela Naumoska, Ilija Volčeski, Katerina Čakmakoska Klinčeska, Mihajlo Milenkoski, Nataša Naumoska i Zoran Ivanoski.
„Napravili smo predstavu koja pokreće niz pitanja o ratu, ljubavi, intimnosti, politici i moralnosti. Sam autor, Stefanovski kaže: ’Rat je organizovano nasilje, kruna političke patologije, perverzija istorije‘. Ali i pored ’čuvene slike velikog rata‘, ova predstava prikazuje i šta se dešava tokom rata, na drugoj strani, u životima ljudi različitih slojeva. Kroz lične priče o likovima i specifičnim situacijama u kojima će se svaki od njih naći, ova predstava otkriva različite aspekte rata o kojima mi najčešće nijesmo svjesni. Rat mijenja sve: počinje, razvija se u neočekivanim pravcima i masovno transformiše ljude. Ali bez obzira koliko izgleda paradoksalno, prava sila koja usmjerava radnju u ovoj predstavi ne proizilazi iz okrutnosti i patnje, već od potrebe za ljubavlju. Nasuprot svom užasu i apsurdnosti rata, farsična dramska struktura koju je postavio Stefanovski nalazi način da pokaže humor, velikodušnost, humanost, saosjećanje i ljubav, usred haosa, svireposti i beskrupuloznosti.
Jedino ljubav uspijeva da preživi i ponovo izlazi iz ruševina rata“, pojasnila je rediteljka Nataša Poplavska, poruku komada „Ljubavne poze istorije“.
„Rat je veliko i organizovano nasilje, kruna političara, patologija i perverzija istorije.
U mojoj ranoj mladosti bio sam fasciniran knjigom ‘Sitten Geschichte des Weltkrieges‘(‘Seksualna istorija Prvog svjetskog rata‘), Magnus Hirschfeld, objavljenom u Berlinu 1931.godine. To je sociološko-politička kritika, u dva velika toma, u crvenom platnenom povezu, koju sam našao u biblioteci mog oca. Bile su štampane na njemačkom jeziku, pa ih nijesam mogao čitati, ali sam sa uzbuđenjem sam gledao mnoge ilustracije – ekspresionističke crteže Georga Grosa i Ota Diksa, vulgarne vojne razglednice, propagandne plakate, fotografije osoba sa invaliditetom i prostitutke… Puno: krvi, mesa, kiča i užasa.
Magnus Hiršveld (1858.-1935.) je pisac koji je objavio više od 500 knjiga o temama seksualnosti, zdravlja, politike, morala i istorije rasizma. Godine 1919. u atmosferi berlinske Vajmarske Republike, Hiršveld utemeljio je Institut za seksualnu nauku. Institut je imao veliku biblioteku i arhivu, javna predavanja i medicinske konsultacije. Kao Jevrej i homoseksualac, koji propagira progresivne ideje, Hiršveld je bio česta meta nacista, često fizički napadan i teško povrjeđivan. Godine 1928. učestvovao je u Svjetskoj ligi za reformu polova. Godine 1930. Hiršveld je započeo dugu turneju po Sjedinjenim Američkim Državama i širom svijeta. Nacisti su 1933. godine uništili njegov Institut i javno spalili biblioteku i arhive. Hiršveld je lišen njemačkog državljanstva. Umro je u Nici 1935. godine.
Hiršveldova knjiga poslužila je kao inspiracija za našu dramu. Tema igre je da je ljubav nemoguća u svijetu politike. Ona prikazuje istoriju kao masovnu ljudsku orgiju, bahanaliju. Rat je sredstvo kojim se istorija i humanost siluju.
Žanr igre je tragična farsa. Istovremeno je tragično i komično vidjeti kako ljudi, prema Džojsu, pokušavaju ‘da se probude iz noćne more istorije‘.
A čak i ako uspijemo raspršiti ovu sramnu hipnozu, hoćemo li se postiđeti?“, napisao je Goran Stefanovski o svojoj drami, 2014.godine, povodom njenog izvođenja u Slovenskom nacionalnom Gladališču, u Ljubljani.