Dječije i ustanove socijalne zaštite rade bez licenci 

Dječije i ustanove socijalne zaštite rade bez licenci
Nakon neposrednog saznanja, kako prenosi CDM, kao i usmenih obraćanja stranaka u vezi sa licenciranjem ustanova socijalne i dječije zaštite, Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore pokrenuo je ispitni postupak po sopstvenoj inicijativi.

Zaštitnik je, poslije ispitnog postupka, donio mišljenje sa preporukama u kojem konstatuje da nije upostavljen sistem licenciranja ustanova socijalne i dječje zaštite.

“Stoga ni jedna ustanova socijalne i dječije zaštite, koja obavlja svoju djelatnost još nema licencu, dok je tek nedavno formirana Komisija za polaganje stručnog ispita, koji je preduslov da stručni radnik dobije licencu za rad”, kaže se u mišljenju Zaštitnika, koje je objavljeno na sajtu ove institucije.

Kako se navodi, zbog toga što se nijesu stekli uslovi u zakonom previđenom vremenu, posljednjim Izmjenama Zakona o socijalnoj i dječijoj zaštiti, produžen je rok stručnim radnicima koji nijesu položili stručni ispit u ranije ustanovljanom roku, do 30. juna naredne godine.

“Dnevni centri za djecu i omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju, kao pravna lica i odgovorna lica u njima, kažnjavanjem zbog neposjedovanja licence dovode se u situaciju da im se pripisuje krivica zbog neposjedovanja licence za obavljanje djelatnosti, koju u tom trenutku nije moguće posjedovati”, piše u mišljenju koje potpisuje zamjenica Zaštitnika za oblast prava djeteta, mladih i socijalnog staranja Snežana Mijušković.

Time se, kako je ocijenjeno, povređuju njihova prava i na indirektan način, povrjeđuju se prava korisnika usluga Centra, “a to su djeca i mladi sa smetnjama u razvoju, jer bi se plaćanjem izrečenih kazni smanjila sredstva obezbjeđena za redovno funkcionisanje i pružanje usluga Centra”.

Zaštitnik je utvrdio da je od marta do oktobra 2017. godine Uprava za inspekcijske poslove izvršila inspekcijski nadzor u Dnevnom centru za djecu i omladinu sa smetnjama u razvoju u Herceg Novom i drugim javnim i privatnim ustanovama u Cetinju, Podgorici, Bijelom Polju, Beranama, Ulcinju i Risnu, koje pružaju usluge socijalne i dječije zaštite.

Navodi se da je nadzorom utvrđeno da ni jedna od kontrolisanih ustanova ne posjeduje licencu za obavljanje djelatnosti, pa im je naređeno da otklone tu nepravilnost.

Zbog toga su, kako se dodaje, izrečene novčane kazne Dnevnom centru u Herceg Novom, kao i JU Centru za dnevni boravak za djecu sa smetnjama u razvoju i odraslih lica sa invaliditetom Prijestonice Cetinje, Centru za djecu i mlade sa smetnjama u razvoju “Tisa” Bijelo Polje” i Dnevnom centru za omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju “Sirena” Ulcinj.

Novčano su kažnjeni Dom starih “Grabovac” Risan, Dnevni centar za djecu i omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju Podgorica, Dnevni centar za djecu i omladinu sa metnjama i teškoćama u razvoju Berane i Centar za podršku djeci i porodici Bijelo Polje.

Zaštitnik smatra da je sa činjenicom da još nije uspostavljen sistem licenciranja morala biti upoznata i Uprava za inspekcijske poslove.

“Međutim, nadležna inspekcija prilikom nadzora zbog neposjedovanja licence izdala je prekršajni nalog protiv JU Dnevnog centra za djecu sa smetnjama i teškoćama u razvoju Herceg Novi i direktorice tog Centra, nakon čega je Sud za prekršaje – Odjeljenje Herceg Novi, ovim subjektima izrekao opomenu, nalazeći da su krivi”, kaže se u Mišljenju.

U instituciji Zaštitnika smatraju da je sa činjenicom nepostojanja sistema licenciranja trebao biti upoznat i sud za prekršaje, jer se u tom postupku odlučuje o krivici odgovornih lica u ustanovama.

Po mišljenju Ombudsmana, postupanja Inspekcije i suda za prekršaje, posledica su formalističkog prisutpa, pa se na određeni način prenosi odgovornost na subjekte koji u krajnjem ne mogu biti jedini „krivci“. “Čak naprotiv, za konkretnu pravnu stvar – posjedovanje licence, objektivno ne snose krivicu”.

Zapaža se da je Uprava za inspekcijske poslove produžila rok Dnevnom centru za djecu sa smetnjama i teškoćama u razvoju Herceg Novi, koji se tiče pribavljanja licence za rad za 90 dana (do 8. januara. 2018. godine), “a imajući u vidu izjašnjenje Ministarstva rada i socijalnog staranja, može se zaključiti da u tom roku još neće biti uspostavljen sistem licenciranja”.

Kako se navodi, sve utvrđene činjenice upućuju da je izostala kvalitetna analiza primjene zakona kao i međusektorska saradnja, pa Zaštitnik podsjeća na obavezu organa javne uprave da međusobno sarađuju, u skladu sa načelima dobre uprave, a u primjeni datih ovlašćenja.

Zaštitnik naglašava da se ovakvim postupanjem u nezavidan položaj i pravnu nesugurnost dovode korisnici ovih usluga – djeca i omladina sa smetnjama kojma je usluga dnevnih centara nezamjenjiva, stvara zabuna u javnosti i narušava ugled ustanova.

Iz ove institucije su ukazali da poslove licenciranja sprovodi nadležni organ državne uprava koji je dužan da taj postupak sprovodi na efikasan i ekonomičan način koji obezbeđuje postizanje najboljih mogućih rezultata u odnosu na raspoloživa finansijska sredstva.

Kako su pojasnili, od nadležnog za licenciranje zahtijeva se da postupak sprovodi primjereno brzo, u zakonskim rokovima i bez odugovlačenja.

Ekonomičnost, pak, od istog organa traži da, u okviru postupka licenciranja, ne izlaže nepotrebnim troškovima ni državni budžet, ali ni organizacije prema kojima se postupa.

“Upravo zbog neažurnosti Ministarstva rada i socijalnog staranja koje nije blagovremeno uspostavilo sistem licenciranja, kažnjavaju se kako u upravnom postupku, tako i u sudskom (prekršajnom) postupku ustanove koje ne posjeduju licencu za obavljanje djelatnosti”, navodi Ombudsman.

Zato je Ministarstvu rada i socijalnog staranja i Upravi za inspekcijske poslove preporučeno da bez odgađanja, u međusektorskoj saradnji usaglase svoje postupanja u pogledu dobijanja licence za rad i kažnjavanja zbog neposjedovanja licence.

Ministarstvu je preporučeno i da, bez odgađanja, uspostavi sistem licenciranja.