Časopis „Stvaranje“ čuva i pamti
Novi broj časopisa za književnost i kulturu ,,Stvaranje“, čiji izdavač je Udruženje književnika Crne Gore, predstavljen je pred nikšićkom publikom, u okviru Tribine UKCG ,,Svobodijada“, u Društvu crnogorsko-ruskog prijateljstva ,,Sveti Georgije“.
O kulturnom i književnom značaju časopisa govorili su članovi redakcije: Budimir Dubak, Novica Đurić, Veselin Matović i urednica Milica Bakrač.
Predsjednik UKCG Novica Đurić je najavio da će „Stvaranje“ vrlo brzo početi da izlazi svakog mjeseca. Osim ovog glasila, UKCG priprema i časopis „Skver“, na srpskom i engleskom jeziku, a, nakon desetak godina zatišja biće obnovljen i nekada renomirani časopis „Zapisi“.
„Časopis „Stvaranje“ bi za literaturu srpskih stvaralaca u Crnoj Gori trebao bude što i francuski „Mond“. On treba da bude nešto posebno, što donosi najbolja ostvarenja iz obasti poezije i proze i na takvom konceptu redakcija mora stalno da radi. On mora da bude, i u značajnoj mjeri jeste, slika onoga što se danas stvara na prostoru Crne Gore. Mi sa svojim djelom moramo da izađemo izvan granica Crne Gore, bez obzira koliko smo kao pisci prećutani silom nekih prilika. Ubuduće ćemo raditi na jednoj posebnoj antologiji srpskih pisaca iz Crne Gore, koja će biti trojezično objavljena“, kazao je Đurić.
Profesor Veselin Matović je istakao da časopis „Stvaranje“ treba da odigra veoma važnu ulogu u književnom životu u Crnoj Gori. U svakodnevim promocijama knjiga, po mišljenju Matovića, ima mnogo panegiričnog, jer „pišu prijatelji o prijateljima, kumovi o kumovima, partijski drugovi o partijskim drugovima“, pa nedostaje pravi sud, prava ocjena dubljeg i ozbiljnijeg sagledavanja stvaralaštva na ovom prostoru.
„Nema dobre književnosti bez dobre književne kritike. Međutim, u Crnoj Gori se dešava nešto mnogo mučnije i teže da je ulogu književne kritike preuzela vlast, koja, preko svojih kulturtregerskih akcijaša u medijima, obavlja taj posao, jer vlast najbolje zna šta je dobro za njene podanike. Kada zna mnogo važnije državne stvari onda, valjda, zna i koje su knjige za njih najbolje i ko treba da ih napiše“, kazao je Matović.
On smatra da umjesto tog „prevaziđenog“, nepragmatičnog, nefunkcionalnog posredovanja između knjiga i čitalaca, koje se zove književna kritika, u crnogorskoj javnosti je na djelu organizovana afirmacija, trgovačko-ideološka propaganda u specijalnim televizijskim emisijama i „navrat nanos“ upisivanje u školske programe podobnih knjiga.
„Prvi uslov podobnosti je da su, pa iako nijesu, napisane na tzv. crnogorskom jeziku, a drugi da su štampane latinicom. U pitanju je simulacija i kič parada. Savremena crnogorska književnost, kako to gordo zvuči! Svojevremeno je u Nikšiću, povodom nekog partijskog slavlja, objavljen akcijaški zbornik pod nazivom „Stotinu nikšićkih pjesnika. Ni manje, ni više, nego baš stotinu. To je za državnu i druge režimske televizije i dnevne listove bio kulturni događaj. Hvale i fascinacije pjesničkom nadarenošću montenegrinske nadnacije danima nije falilo. Među tih stotinu, a ruku na srce šušnulo je nešto, nije bilo mjesta za neke pjesnike, čije su knjige visoko vrednovane od strane poznatih književnih kritičarskih imena u srpskoj književnosti“, ocijenio je Matović.
Budimir Dubak je iznio stav da se u Crnoj Gori vrši smišljeni progon srpske književnosti, srpske kulture, kao i srpskog naroda, u poslednjih 15-20 godina, naročito nakon sticanja nezavisnosti. U prilog tome svjedoči i sudbina UKCG.
„Prvo su nam srušili našu kuću u Nemanjinom gradu, tajno, preko noći o čemu niko od nas nije bio obavješten. Zatim su ukinuli sve dotacije koje su potrebne za funkcionisanje Udruženja, pri tome su ga ideološki žigosali kao četničko i velikosrpsko iz njihovog poznatog arsenala udbaško-političkog progona svega slobodnog, slobodoumnog, mislećeg i poštenog u Crnoj Gori, osobito, ako su u pitanju Srbi. Na taj način se došlo do pozicije da prestane izlaženje časopisa „Stvaranje“, kao i svih listova, izdavačke djelatnosti, pa je UK faktički postalo samo mrtvo slovo na papiru“, podsjetio je Dubak.
Dodao je da je dolaskom novog rukovodstva obnovljen rad i duh UKCG. Sve to ne bi bilo moguće bez presudne pomoći Mitropolije crnogorsko-primorske i Mitropolita Amfilohija lično. On je, kao najugledniji član UKCG, pomogao da se Udruženje ponovo organizuje i stekne privremeni krov nad glavom.
Novi broj časopisa „Stvaranje“ (za mjesece jun – jul – avgust) predstavila je Milica Bakrač, glavna i odgovorna urednica. Osvrnula se na veoma uspješnu i plodnu aktivnost UKCG, te rad Tribine „Svodobijada“ u Nikšiću, koja se, u Društvu crnogorsko-ruskog prijateljstva „Sveti Georgije“, organizuje, već, tri godine, tokom kojih je održano preko 100 predstavljanja portreta pisaca, promocija knjiga, zajedničkih večeri poezije.