Anđela Peković

U dijalogu prirode i čovjeka, nastaju brojni sukobi, neslaganja, pa i pomirenja, a prema kineskom vjerovanju, instrumenti u muzici, plod su upravo njihovog dobrosusjedskog odnosa. Iako se ova antropološka misao, pripisuje isključivo postanju drevnih kineskih instrumenata, starosti preko 3000. godina, vjerujemo da se ta odrednica može odnositi i na crnogorske gusle, diple, frule slovenske krvi, gajde, irski bodhran, španske kastanjete i slična monofona ili polifona kretanja licem u lice, Prirode i Čovjeka.

Iz nasleđa pravilnih ritmova, oštrih i konkretnih, kao kras i makija, Nikšićanka Anđela Peković, izabrala je da svojim prstima ”prelazi” preko drevnog kineskog instrumenta ”guzheng”-a,i bude prva Crnogorka koja će muziciranjem na instrumentu što svoje početke mjeri čak 2.500 godina unazad, na ovo tle prenijeti i dinamičnu prirodu Dalekog istoka.
Na guzheng-u moguće je svirati skoro sve
” A to je tek nepoznanica u Crnoj Gori, tako da jeste istina da sam i prva Crnogorka koja je naučila svirati guzheng, ali jedinu posebnost tu vidim u smislu hobija koji sam odabrala da praktikujem.(smijeh) Naime, Guzheng je drveni instrument koji ima istoriju staru preko 2 500 godina, sa obično 21 žicom (mada broj varira, jer postoji više vrsta), stoji na svojim nogarima, i prilikom sviranja se koriste trzalice koje praktično nalijepite oko prsta. Mnogi ga zovu kineskom harfom, iako to i nije baš odgovarajuće poređenje. Npr. u okviru 21 žice “ne postoje” 4. i 7. žica, pa se sa lijeve strane instrumenta, preko “mostića”, pritiskaju određene žice, i u zavisnosti od jačine pritiska, formiraju se ti tonovi za koje nedostaju žice.
Završila sam i muzičku školu, sviram klavir, tako da imam određeno muzičko predzanje, ali je velika razlika između ova dva instrumenta. Čak su i partiture različite. Ne postoje note, već brojevi, tačkice koje označavaju oktavu u kojoj se svira, crtice koje označavaju ritam, pauze su označene nulom, posebni su znakovi koji označavaju prste kojima se svira’’, objašnjava sagovornica FOS-a, dodajući da joj je profesorica kineskog pokazala osnovne tehnike i način na koji se čitaju partiture, a onda je i sama istraživala po Internetu video snimke u kojima su prikazane tehnike sviranja.
“Sa svakom novom naučenom tehnikom, ja sam imala više motivacije i želje da i dalje učim da sviram. Na guzheng-u možete svirati skoro sve, od tradicionalne kineske muzike, do popularnih pjesama (naravno u posebnom aranžmanu s obzirom na specifični zvuk koji se proizvodi prilikom sviranja). Ja preferiram kompozicije namijenjene baš za ovaj instrument, mada, nisam još pokušavala da odsviram obradu nekih svjetski poznatih hitova, ko zna, možda mi se i to dopadne”, cijeni Peković.
Od učenja kineskog do guzhenga
Prema riječima sagovornice FOS-a, sve je počelo prije skoro dvije ipo godine kada je upisala kurs standardnog kineskog jezika u okviru Instituta Konfucije. Namjerno, kako ističe, naglašava “standardnog” jer je mandarinski kineski, kako ga većina percipira, zasnovan na pekinškom dijalektu. Kada je krenula u taj jedan potpuno novi svijet, uvidjela je koliko je kineski posebna priča, u odnosu na engleski, italijanski, francuski, španski, pa i njemački koje govori još od osnovne i srednje škole. Drugačija logika jezika, ujedno i izazov, koji sagovornica želi da savlada.
”Već nakon prvog, tj. osnovnog kursa sam konkurisala za ljetnji kamp. I tako sam pošla za Kinu. Da li treba da naglasim da sam ostala kao hipnotisana nakon svog prvog susreta sa ovom istočnjačkom civilizacijom? I taj osjećaj me i dalje drži. Nakon tog iskustva, učenje kineskog je predstavljalo ne samo izazov, već i veliko zadovoljstvo, jer čini da se osjetim dijelom te civilizacije, pa makar i u sićušnim razmjerama. Budući da sam bila uporna i istrajna, učila sam kineski i mimo časova, sama pretraživala na Internetu video snimke, audio snimke, naručivala knjige, tako je i moje znanje iz kineskog napredovalo”, prisjeća se Peković. Međutim, nije samo napredovao kineski jezik, već zainteresovanost za kulturu,tradiciju pa i muziku.
Takmičenje ‘’Kineski most’’
“Nakon trećeg kursa, posle godinu i po učenja kineskog, moja tadašnja profesorica kineskog, Wu Ling, mi je predložila da se prijavim za takmičenje ‘Kineski most’. Dugo sam se dovumila, jer sam tada i bila zaposlena, završavala magistarski, pa nisam imala mnogo vremena za pripremu, ali sam na kraju ipak pristala. Takmičenje se sastoji praktično iz 4 dijela – pismena provjera, usmena provjera, govor na određenu temu koju organizatori odrede i predstavljanje nekog talenta koji ima veze sa Kinom ili kineskim jezikom. Prilikom predstavljanja talenta obično takmičari odaberu pjevanje, kaligrafiju, neki tradicionalni kineski ples, a ja sam odlučila da ću da naučim da sviram guzheng, koji sam prethodno upoznala tokom jedne manifestacije koju je organizovao Institut Konfucije ovdje, u Nikšiću. Profesorica kineskog je svirala na tom instrumentu, o kojem nisam baš ništa znala, osim što mi se dopadao zvuk koji proizvodi, način na koji se svira, ali i to kako izgleda”, ističe Peković.
Kvalifikacije za međunarodno takmičenje – stipendija i nagrade
Prvi nastup na kom se predstavlja široj publici, ujedno je i dio nacionalnog takmičenja ‘’Kineski most’’. Za kompoziciju izabrala je vrlo popularnu pjesmu poznatog kineskog pjevača, pa vjeruje da su svi Kinezi u žiriju bili iznenađeni, jer nijesu očekivali da će bilo ko od takmičara svirati, a posebno ne tradicionalni kineski instrument.
“Međunarodno takmičenje iz kineskog jezika je bilo koncipirano praktično kao i ono na nacionalnom nivou, samo znatno zahtjevnije i sa učesnicima sa svih kontinenata. I od toliko takmičara samo je nas dvoje sviralo guzheng u okviru tog četvrtog dijela takmičenja. Do tada nijesam uopšte bila svjesna da se, zapravo, rijetko ko od stranaca odluči da uči da svira taj instrument. Na tom takmičenju sam i zaradila stipendiju od pola godine boravka u Kini, radi usavršavanja znanja iz kineskog jezika, kulture, filozofije. Trebalo je da pođem još početkom godine, ljetnji semestar, ali je zbog pandemije korone odloženo dok ne bude bezbijedno da se pođe”, govori Peković.
Neobični hobiji oduvijek u žiži interesovanja
Kako dalje tvrdi, ono što bih svakako voljela je da, kada otputuje za Kinu, pronađe profesora guzhenga, koji bi mogao da je uputi u malo naprednije tehnike sviranja i malo komplikovanije kompozicije.
“Lakše je, a i sigurniji ste kada vam to uživo pokaže stručnjak, nego kada sve to sami isprobavate na osnovu video snimaka sa Youtube-a. Osim toga, lijepo bi bilo i kupiti guzheng, budući da je onaj na kojem učim pozajmljen iz Instituta”, naglašava Peković, koja je oduvijek birala neobične hobije. Naime, pored klavira i osnovnog muzičkog obrazovanja, pojanja u crkvenom horu, ona je intezivno plesala flamenko, što nekako dovodi do zaključka da u sebi prati poriv za specifičnim hobijima, kada su muzika i ples u pitanju. Planovi za nju ne postoje, već samo ciljevi koje postavlja.
“Odavno sam prestala da pravim planove, ali zato postavim sebi ciljeve, pa njihovo ispunjenje prilagođavam oklonostima. Kina će sigurno još dugo biti aktuelna u mom životu, jer imam želju i volju da završim svih šest kurseva, a taj poslednji, HSK 6 je ekvivalent C2 (prema CEF-u), a sada završavam HSK4, odnosno B2. S obzirom na to da sam završila Međunarodne odnose na FPN-u i magistrirala na temu u vezi sa Kinom, zaista bi me radovalo ako bih našla posao u struci koji bi uključivao i poznavanje kineskog jezika. A bavljenje muzikom, uključujući i pojanje u crkvenom horu, mi je dio svakodnevice u kojoj uživam i ta navika se neće promijeniti’’, zaključuje Peković, djevojka autentičnih interesovanja, što su joj donijela neobične partiture, sazvučja i melodije, koje odražavaju specifičan i složen odnos Prirode i Čovjeka, a guzheng originalnim zvukom raznobojno slika dobrosusjedski dijalog sa početka priče u intepretaciji jedne Crnogorke i podneblja gdje gusle sa guzheng-om imaju samo slična slova dva prva.

Izvor: Fos